Hoạt chất: Dextromethorphan
Công dụng: Thuốc giảm ho khan, ho không đờm do cảm lạnh, cúm hoặc kích ứng đường hô hấp.
Các tác dụng phụ thường gặp: Buồn ngủ, chóng mặt, buồn nôn, nôn, khó chịu dạ dày, táo bón. Ít gặp hơn có thể là hưng phấn nhẹ hoặc phát ban.
Giới thiệu về Dextromethorphan
Dextromethorphan là một hoạt chất thuộc nhóm thuốc giảm ho không gây nghiện, có tác dụng ức chế trung tâm ho ở hành não. Thuốc thường được sử dụng để giảm các triệu chứng ho khan, ho không đờm do cảm lạnh thông thường, cúm hoặc các kích ứng đường hô hấp khác. Dạng bào chế dung dịch giúp việc sử dụng dễ dàng hơn, đặc biệt ở trẻ em và người khó nuốt viên.
Liều dùng
Liều dùng cho người lớn và trẻ em trên 12 tuổi:
- Thông thường: 10-20 mg mỗi 4 giờ hoặc 30 mg mỗi 6-8 giờ.
- Liều tối đa: Không quá 120 mg trong 24 giờ.
Liều dùng cho trẻ em:
- Trẻ em dưới 6 tuổi: Không khuyến cáo sử dụng Dextromethorphan cho trẻ dưới 6 tuổi trừ khi có chỉ định cụ thể của bác sĩ. Luôn tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng cho trẻ nhỏ.
- Trẻ em từ 6 đến 12 tuổi: 5-10 mg mỗi 4 giờ hoặc 15 mg mỗi 6-8 giờ.
- Liều tối đa cho trẻ 6-12 tuổi: Không quá 60 mg trong 24 giờ.
Lưu ý: Hàm lượng “Dung dịch 150mg” trong yêu cầu có thể là tổng lượng Dextromethorphan trong một chai/lọ hoặc một thể tích nhất định (ví dụ: 150mg/100ml). Do đó, cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trên bao bì sản phẩm cụ thể để xác định nồng độ và liều dùng chính xác theo thể tích (ví dụ: ml).
Lưu ý đặc biệt
Phụ nữ mang thai:
Dextromethorphan được xếp vào nhóm C theo phân loại của FDA về mức độ an toàn khi mang thai. Điều này có nghĩa là các nghiên cứu trên động vật cho thấy có nguy cơ đối với thai nhi, nhưng chưa có đủ nghiên cứu đối chứng trên người. Do đó, phụ nữ mang thai chỉ nên sử dụng Dextromethorphan khi thực sự cần thiết và lợi ích mang lại lớn hơn nguy cơ tiềm ẩn. Hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào trong thời kỳ mang thai.
Phụ nữ cho con bú:
Dextromethorphan có thể bài tiết vào sữa mẹ. Mặc dù nguy cơ gây hại cho trẻ bú mẹ thường được đánh giá là thấp, nhưng vẫn cần thận trọng, đặc biệt khi sử dụng liều cao hoặc kéo dài. Có báo cáo về một số trường hợp trẻ sơ sinh bú mẹ bị buồn ngủ khi mẹ sử dụng Dextromethorphan. Phụ nữ cho con bú nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng để cân nhắc giữa lợi ích và nguy cơ. Theo dõi trẻ sơ sinh về các dấu hiệu như buồn ngủ hoặc khó bú.
Cảnh báo tương tác thuốc
Dextromethorphan có thể tương tác với một số loại thuốc, gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng. Các tương tác quan trọng cần lưu ý bao gồm:
- Thuốc ức chế Monoamine Oxidase (MAOIs): Tuyệt đối chống chỉ định dùng Dextromethorphan cùng lúc hoặc trong vòng 14 ngày sau khi ngừng sử dụng MAOIs (ví dụ: phenelzine, tranylcypromine, isocarboxazid, selegiline). Sự kết hợp này có thể gây ra Hội chứng Serotonin, một tình trạng nguy hiểm đến tính mạng với các triệu chứng như sốt cao, tăng huyết áp, nhịp tim nhanh, co giật, lú lẫn, ảo giác và hôn mê.
- Thuốc chống trầm cảm (SSRI, SNRI, TCA): Sử dụng đồng thời Dextromethorphan với các thuốc chống trầm cảm như fluoxetine, paroxetine, sertraline, venlafaxine, imipramine, amitriptyline... có thể làm tăng nguy cơ Hội chứng Serotonin.
- Thuốc ức chế CYP2D6: Dextromethorphan được chuyển hóa chủ yếu bởi enzyme CYP2D6. Việc dùng chung với các thuốc ức chế mạnh enzyme này (ví dụ: quinidine, fluoxetine, paroxetine, amiodarone, cimetidine) có thể làm tăng nồng độ Dextromethorphan trong máu, dẫn đến tăng tác dụng phụ.
- Các thuốc ức chế thần kinh trung ương khác: Sử dụng Dextromethorphan cùng với rượu, thuốc an thần, thuốc ngủ, thuốc chống lo âu có thể làm tăng tác dụng ức chế thần kinh trung ương, gây buồn ngủ, chóng mặt và suy giảm khả năng tập trung.
Luôn thông báo cho bác sĩ hoặc dược sĩ về tất cả các loại thuốc bạn đang sử dụng, bao gồm cả thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, thực phẩm chức năng và thảo dược, để tránh các tương tác thuốc nguy hiểm và đảm bảo an toàn khi điều trị.
